1
Interesuje cię, ile pieniędzy miasto przeznacza na walkę ze smogiem. Takiej informacji nie ma na stronie urzędu. Piszesz wniosek o udzielenie informacji. Czy zamiast danych o zanieczyszczeniu powietrza dostaniesz powiadomienie, że najpierw trzeba zapłacić?
Masz rację
TAK JEST DZIŚ:
Prawo nie wymaga opłat za udostępnienie informacji publicznej. Urzędnik może (choć nie musi) naliczyć opłatę, gdy urząd ponosi koszty, np. gdy musi wykonać kserokopie dokumentów. Ale opłata nie może być warunkiem ujawnienia informacji.
TAK MA BYĆ:
Urzędnik będzie mógł naliczyć opłatę, jeśli urząd poniesie dodatkowe koszty związane z udostępnieniem informacji publicznej (np. gdy będzie musiał wykonać kserokopie dokumentów). Informację, której potrzebujesz, dostaniesz dopiero po dwóch tygodniach od uiszczenia opłaty.
Nie masz racji
TAK JEST DZIŚ:
Urzędnik może (choć nie musi) naliczyć opłatę, gdy urząd ponosi koszty. Ale nie może uzależniać ujawnienia informacji od jej wniesienia.
TAK MA BYĆ:
Urzędnik będzie mógł naliczyć opłatę, jeśli urząd poniesie dodatkowe koszty związane z udostępnieniem informacji publicznej (np. gdy będzie musiał wykonać kserokopie dokumentów). Informację, której potrzebujesz, dostaniesz dopiero po dwóch tygodniach od uiszczenia opłaty.
2
Działasz w organizacji zajmującej się zmianami w edukacji. Wysyłasz maila do ministerstwa i pytasz, kto tworzył nowe podręczniki dla szkół podstawowych. Czekasz na odpowiedź dwa tygodnie. Brak reakcji. Wysyłasz kolejnego maila. Nadal nikt nie odpowiada. Piszesz jeszcze raz. Czy w końcu dostaniesz odpowiedź?
Nie masz racji
TAK JEST DZIŚ:
Urząd musi ci udostępnić informację publiczną. Ma na to 14 dni. Jeśli sprawa jest skomplikowana, wyjątkowo może przedłużyć termin udostępnienia informacji do 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Ale musi wyjaśnić powody i podać termin wykonania wniosku. Jeśli tego nie zrobi, możesz iść do sądu.
TAK MA BYĆ:
Urzędnicy będą mogli zignorować twoje wnioski, oceniając, że zbyt "uporczywie" je składasz. Wtedy pozostanie ci tylko skarga do sądu. Twój proces może potrwać nawet trzy lata. Na informację będziesz czekać tak długo, że straci już swoją wartość.
Masz rację
TAK JEST DZIŚ:
Ustawa o dostępie do informacji publicznej daje urzędnikom do 14 dni na odpowiedź, w wyjątkowych wypadkach mają na to dwa miesiące (ale muszą wcześniej wyjaśnić dlaczego będzie trzeba czekać i jak długo to potrwa). Jeśli tego nie zrobią, możesz iść do sądu.
TAK MA BYĆ:
Urzędnicy będą mogli zignorować twoje wnioski, oceniając, że zbyt "uporczywie" składasz wnioski. Wtedy pozostanie ci tylko skarga do sądu. Twój proces może potrwać nawet trzy lata. Na informację będziesz czekać tak długo, że straci już swoją wartość.
3
Działasz w organizacji zajmującej się ochroną praw cudzoziemców. Składacie opinię do rozporządzenia ws. przedłużania wiz. Czy do opinii musicie załączyć dokument z informacją kto finansuje tę organizację?
Masz rację
TAK JEST DZIŚ:
Aktualnie nie ma takich przepisów. Nikt nie musi załączać dokumentów o tym, kto finansuje działalność jego organizacji.
TAK MA BYĆ:
Według nowej ustawy każdy, kto będzie składał opinie do projektów aktów prawnych musi udokumentować, kto finansuje jego działalność. A jeśli wniosek składa osoba, a nie organizacja, musi dołączyć do wniosku informację o źródłach dochodów z ostatnich dwóch lat. Można sobie wyobrazić sytuację, w której urząd podważa wiarygodność organizacji lub osoby wskazując, że jest finansowana z zagranicznych funduszy.
Błąd.
TAK JEST DZIŚ:
Na razie prawo tego nie wymaga. Nikt nie musi załączać dokumentów o tym, kto finansuje działalność jego lub jego organizacji.
TAK MA BYĆ:
Według nowej ustawy każdy, kto będzie składał opinie do projektów aktów prawnych musi udokumentować, kto finansuje jego działalność. A jeśli wniosek składa osoba, a nie organizacja, musi dołączyć do wniosku informację o źródłach dochodów z ostatnich dwóch lat. Można sobie wyobrazić sytuację, w której urząd podważa wiarygodność organizacji lub osoby wskazując, że jest finansowana z zagranicznych funduszy.
4
Wiesz o tym, że pracownicy twojej firmy korumpowali urzędników odpowiedzialnych za przyznanie jej intratnego zlecenia. Nie chcesz przymykać na to oczu, zawiadamiasz odpowiednie służby. Czy dzięki temu zyskujesz “immunitet”, który nie pozwoli pracodawcy cię zwolnić?
Masz rację
TAK JEST DZIŚ:
Niestety obecnie nie ma takich przepisów.
TAK MA BYĆ:
Nowe prawo będzie chronić sygnalistów informujących organy ścigania o przestępstwach korupcji (ale nie o innych problemach).
Nie masz racji
TAK JEST DZIŚ:
Dziś nie ma przepisów, które by to regulowały.
TAK MA BYĆ:
Nowe prawo będzie chronić sygnalistów informujących organy ścigania o przestępstwach korupcji (ale nie o innych problemach).
5
Martwi cię wycinka drzew w Puszczy Białowieskiej. Chcesz się dowiedzieć, ile to kosztuje. Czy urzędnicy mają miesiąc na odpowiedź?
Masz rację
TAK JEST DZIŚ:
Aktualnie urząd ma obowiązek odpowiedzieć bez zbędnej zwłoki, maksymalnie do 14 dni. Wyjątkowo może przedłużyć termin udostępnienia informacji do 2 miesięcy.
TAK MA BYĆ:
Nowa ustawa skróci termin oczekiwania na odpowiedź. Jeśli urzędnicy nie zdążą odpowiedzieć w czasie dwóch tygodni, muszą zdążyć w ciągu 30 dni od złożenia wniosku. To dobra zmiana, bo skraca czas oczekiwania na odpowiedź. Ale pamiętajmy, że urząd może cię zignorować jeśli “uporczywie składasz wnioski”.
Nie masz racji
TAK JEST DZIŚ:
Aktualna ustawa o dostępie do informacji publicznej mówi, że urząd ma obowiązek odpowiedzieć bez zbędnej zwłoki, maksymalnie do 14 dni. Wyjątkowo może przedłużyć termin udostępnienia informacji do 2 miesięcy.
TAK MA BYĆ:
Nowa ustawa skróci termin oczekiwania na odpowiedź. Jeśli urzędnicy nie zdążą odpowiedzieć w czasie dwóch tygodni, muszą zdążyć w ciągu 30 dni od złożenia wniosku. To dobra zmiana, bo skraca czas oczekiwania na odpowiedź. Ale pamiętajmy, że urząd może cię zignorować jeśli “uporczywie składasz wnioski”.
6
Chcesz dowiedzieć się od miasta, która firma wygrała przetarg na budowę przedszkola w twojej okolicy. Czy taką informację urząd powinien publikować na swojej stronie?
Masz rację
TAK JEST DZIŚ:
Do tej pory instytucje nie musiały prowadzić rejestru umów cywilnoprawnych.
TAK MA BYĆ:
Na szczęście to się zmieni. Umowy zawarte przez organy władzy publicznej (np. ministerstwa i urzędy) będą publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej lub na stronach internetowych danej instytucji.
Nie masz racji
TAK JEST DZIŚ:
Do tej pory instytucje nie musiały prowadzić rejestru umów cywilnoprawnych.
TAK MA BYĆ:
Na szczęście to się zmieni. Umowy zawarte przez organy władzy publicznej (np. ministerstwa, urzędy) będą publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej lub na stronach internetowych danej instytucji.